Antykoncepcja (anti conceptio – przeciw poczęciu) – początkowy termin oznaczał każdego rodzaju działania zapobiegające zapłodnieniu, aktualnie odnosi się również do nazwy środków, które uniemożliwiają trwałe zagnieżdżeniu się zarodka we wnętrzu macicy.
Obecnie żadna metoda nie daje 100% pewności. Najpopularniejszym sposobem określania procentu zabezpieczenia jest wskaźnikiem Pearla. Środek antykoncepcyjny jest skuteczniejszy, im wskaźnik jest mniejszy.
Wskaźniki Pearla dla najpopularniejszych metod antykoncepcji
| Metoda antykoncepcyjna | Przy skrupulatnym przestrzeganiu wszystkich zaleceń dotyczących stosowania danej metody | Przy niepełnym stosowaniu wszystkich zaleceń dotyczących stosowania danej metody |
| Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe E+P | 0,1 | 6,0 – 8,0 |
| Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe | 0,5 | 1,0 |
| Antykoncepcyjna wkładka domaciczna | 0,6 | 0,8 |
| Prezerwatywa męska | 3,0 | 14,0 |
| Środki plemnikobójcze | 6,0 | 26,0 |
| Współżycie bez zabezpieczenia | 85,0 | 85,0 |
Do metod mechanicznych należy prezerwatywa, kapturek dopochwowy oraz błona dopochwowa. Dzięki stosowaniu tych środków sperma nie wnika do macicy i tym samym nie dochodzi do zapłodnienia. Uciążliwe jest ich aplikowanie, w momencie współżycia lub bezpośrednio przed nim. Plusem stosowania metod mechanicznych jest łatwy dostęp do środków, bez konieczność wizyty u lekarza. Skuteczność tego typu antykoncepcji można zwiększyć stosując dodatkowe środki chemicznymi. Do metod chemicznych zalicza się żel, piankę, maść oraz globulki plemnikobójcze. Środki te niszczą plemniki zanim one dostaną się do macicy. Należy je zastosować krótko przed współżyciem, około 10-15 minut.
Kolejną metodą antykoncepcji są środki hormonalne. Ich działanie opiera się na blokowaniu wydzielania hormonów. W ten sposób dochodzi do zmian w organizmie kobiety, uniemożliwiających zapłodnienie. Na rynku dostępne są preparaty jednoskładnikowe, gdzie głównym składnikiem są gestageny lub tabletki z dwoma składnikami - gestageny i etynyloestradiol. Ich skuteczność jest bardzo wysoka, ale pod warunkiem regularnego zażywanie pigułek, zgodnie z zaleceniami.. Producenci zapewniają, że skutki uboczne pojawiają się bardzo rzadko (stany zapalne pochwy, nudności, wzrost masy ciała). Pozytywem, przy stosowaniu tabletek hormonalnych jest zmniejszenie prawdopodobieństwo zachorowania na raka jajnika i raka macicy..
